De vereniging heeft als doel :
- Het uitbaten van een autonoom regionaal trefcentrum op basis van autonomistische principes die uitgaan van het zelfbeschikkingsrecht, de emancipatie, de zelf- en samen-redzaamheid, het zelf- en samen-beheer, en de zelf- en samen-organisatie van individuen, groepen en gemeenschappen;
- ART Vortn Vis is in 1989 opgericht door mensen die op een of andere manier “anders” waren dat wat maatschappelijk de norm was. Ze konden/mochten nergens zichzelf zijn, hun eigen ding doen, en hun evenementen naar eigen inzichten organiseren. Ze hadden toen zelf ondervonden wat het was om gediscrimineerd te worden wegens “anders” zijn. Ze waren ook de neerbuigende en betuttelende houding moe, en besloten om hun eigen vrijplaats en “safe space” te beginnen waar ze zichzelf konden zijn, vrij initiatief mogelijk was, en hun evenementen naar eigen overtuiging en eigen inzicht konden organiseren.
- ART Vortn Vis werd opgericht door punk- en hardcorefans die hun inspiratie opdeden op de legendarische Smurfpunx-concerten die in de tweede helft van de jaren 1980 plaatsvonden, meestal in de ondertussen verdwenen Zaal Netwerk in Aalst. De filosofie van ART Vortn Vis vindt dan ook voor een stuk zijn oorsprong in de punk/hardcore-scene. In die scene was het zelfbeschikkingsrecht en emancipatie van mensen, groepen en gemeenschappen die “anders” waren belangrijk. Veel ideeën van de punk/hardcore-scene waren geïnspireerd op anarchistische en autonomistische ideeën over zelf- en samen-redzaamheid, zelf- en samen-beheer, en zelf- en samen-organisatie.
- Het ondersteunen van de vrije, meervoudige en zelfgekozen identiteit;
- Iedereen moet zichzelf kunnen zijn. En dus zelf de eigen identiteit kunnen bepalen, ook als die “anders” is dan de heersende norm. We zijn allemaal kinderen van de plaats, de tijd, de omgeving, en omstandigheden waarin we zijn op gegroeid. Maar we zijn allemaal in de eerste plaats mens. Niet je afstamming en waar je vandaan komt is het belangrijkste, maar wie je als mens bent. Mensen evolueren tijdens hun leven. Daardoor evolueert hun identiteit ook tijdens hun leven. Uiteindelijk moet niemand een ander een onveranderlijke identiteit voor het leven opdringen, maar moet iedereen zelf uitmaken welke identiteit bij zichzelf past. Een vereniging, band, scene, werkomgeving,… is evengoed een gemeenschap als een dorp, stad, streek, regio, land, …
- Het organiseren van activiteiten;
- Het organiseren van activteiten is een belangrijke vorm van gemeenschapsvorming. Muziek is hierbij ook een krachtig middel om emoties en gedachten uit te drukken. ART Vortn Vis maakt deel uit van een netwerk voor onafhankelijke artiesten, degenen die van hen houden en degenen die hen willen steunen. Sinds de start in 1989 staat ART Vortn Vis zowel lokaal als internationaal bekend als een onafhankelijk regionaal DIY ontmoetingscentrum voor muziek, kunst en cultuur die “anders” is en buiten de heersende stroom valt. Het is een plek waar onafhankelijke en creatieve doe-het-zelvers uit de Westhoek kunnen samenkomen en gelijkgestemde zielen kunnen ontmoeten. Onder andere het muziekfestival IeperFest is door ART Vortn Vis ontstaan, en voor veel muziekgroepen werd het een springplank. We krijgen dan ook mensen van overal op bezoek. Daardoor is het ook een lokaal venster op de wereld. Gastvrijheid is belangrijk voor ons. “Denk globaal, handel lokaal“ en “meer autonomie, meer verantwoordelijkheden” zijn 2 van de belangrijkste principes die we proberen uit te dragen.
- Het ter beschikking stellen van infrastructuur en andere faciliteiten voor artistieke, educatieve en andere doeleinden;
- De eigen infrastructuur en faciliteiten moet het organiseren van artistieke, educatieve en andere doeleinden mogelijk maken.In ons eerste gebouw misten we de mogelijkheden om onze activiteiten te verbeteren. Het was ook niet ons eigendom, maar we huurden het. Toen we na 12 jaar ons eerste gebouw moesten verlaten omdat de eigenaar er andere plannen mee had verhuisden we naar onze huidige plaats. We besloten om rechtdoor te gaan omdat de aanval toen de beste verdediging was. We wilden niet meer afhankelijk zijn van wispelturige eigenaren. We wilden kunnen doen wat WIJ wilden, met betere infrastructuur voor onafhankelijke en creatieve doe-het-zelvers.
- We ontwikkelden een langetermijnplan en kochten het oorspronkelijke gebouw op onze huidige plaats. Omdat er barsten in het oorspronkelijk gebouw kwamen en renoveren veel ging kosten besloten we het af te breken en een nieuw gebouw te plaatsen die steviger was, aan onze logistieke behoeften en huidige bouwnormen voldeed, en waarbij we niet meer werden beperkt door de indeling van het oorspronkelijke gebouw. In de tussentijd gingen we tijdelijk naar een leegstand café die we TAZ Vort’n Vis noemden (TAZ = Tijdelijke Autonome Zone).
- Toen het nieuw gebouw er stond hebben veel vrijwilligers er de nutsvoorzieningen en aankleding aangelegd. Lokale kunstenaars zorgden voor de kunstwerken op de muren. Nu hebben we een veel betere infrastructuur (café, evenementenzaal, slaapplaatsen voor bands en bezoekers, oefenruimtes, kunstatelier, enz.) waarin veel mogelijk is in het centrum van Ieper.
- Wat willen we tegen de wereld zeggen? Hé, mensen daar ergens in de wereld! Wees niet tevreden met wat we doen! Toen wij begonnen waren wij dat ook niet. Stop met zeuren, hef je luie reet op, en begin je eigen lokale doe-het-zelf ontmoetingscentrum! Laat een heleboel kleine visjes over de wereld zwemmen! Doe het zelf, weet je? Als een paar amateurprutsers zoals wij al zoveel jaren kunnen overleven, dan kun jij het vast ook. Je hebt alleen overtuiging, idealisme en wat gezond verstand en verantwoordelijkheidszin nodig. Als je echt wilt, kun je je eigen plek creëren met je eigen sfeer. En het verkennen van de uitdagingen van het onbekende is een plezier dat ze je niet kunnen afnemen, niet in 1000 jaar. En we gaan voor 1000 jaar!)
- Het uitbaten van een jeugdhuis.
- De jeugdhuiswerking wil jongeren de kans bieden om volgens het DIY-principe zelf activiteiten te ontplooien. De jongeren van vandaag zijn de volwassenen van morgen. Het is dan ook belangrijk dat die een goede start in het leven nemen en leren initiatief te nemen. Vanwege de DIY-geest en bijbehorende ondernemingszin en vrij initiatief van ART Vortn Vis hebben veel voormalige medewerkers en bezoekers een eigen zaak opgericht. Door de werking rond muziek zijn heel wat bezoekers zelf muziek beginnen maken.
Ze promoot en schenkt aandacht aan :
- Het DIY-principe (DIY : Do It Yourself-principe;
- Doordat de punk/hardcore-scene toen enkel op zichzelf kon rekenen was het principe van DIY (Do It Yourself) erg belangrijk : wacht niet tot een ander iets voor je wil doen; neem zelf het heft in handen, breng je muziek en ander werk in eigen beheer uit, organiseer zelf je evenementen, werk in een netwerk samen met gelijkgezinden, sticht je eigen vrijplaats.
- volledige deelname van vrijwilligers;
- Op sociaal vlak heeft de vereniging het doel om het ‘doe-het-zelf’-principe en de eigen creativiteit van de leden te bevorderen en te stimuleren, binnen hun eigen mogelijkheden en kwaliteiten. Elk lid dient de kans te krijgen zijn mening en denkwijze te uiten en actief mee te werken aan de uitbouw van de doelstellingen van de vereniging.
- De inspraak van de leden is gekoppeld aan inzet en verdienste.
- Alle vormen van vrijwilligerswerk zijn gelijkwaardig, ongeacht de aard ervan.
- Vrijwilligers worden behandeld als volwaardige MEDE-werkers; niet als gratis of goedkoop personeel. Ze kunnen nooit onder het gezag van een betaalde kracht staan en beslissen autonoom over hun vrijwilligerswerk.
- Democratie is niet de dictatuur van de meerderheid over de minderheid. Democratie is niet het recht van de sterkste, waarbij 9 wolven bij meerderheid mogen beslissen om 1 schaap te doden en op te eten. Ook minderheden hebben rechten. Consensus verdient zoveel mogelijk de voorkeur op stemming, tenzij dit niet mogelijk is of in de statuten van de vereniging een andere regeling werd voorzien.
- De principes van de eigen vereniging;
- Racisme, seksisme, homofobie, en alle andere vormen van discriminatie van groepen en individuen zijn niet verenigbaar met de idealen van de vereniging. Autoritaire ideologieën en levensbeschouwingen zijn evenmin verenigbaar met de idealen van de vereniging.
- Medewerkers moeten achter de statutaire principes van de vereniging staan, en mandatarissen (bestuurders, celverantwoordelijken, vertegenwoordigers,…) moeten er zich zelfs actief voor inzetten. Mandatarissen van de vereniging hebben een voorbeeldfunctie binnen de vereniging en dienen dus zelf het goede voorbeeld te geven.
- Bevordering van sociale samenhang tussen mensen in het algemeen;
- Het is belangrijk dat individuen zich in een autonoom maatschappelijk middenveld kunnen organiseren om hun gezamenlijke doelstellingen te kunnen verwezenlijken.
- Vegetarisme / veganisme en duurzaam leefmilieu/ecologie;
- De vereniging streeft naar vegetarisme / veganisme om dierenleed en ecologische voetafdruk van voeding te verminderen. Medewerkers worden niet verplicht om vegetariër / veganist te worden omdat zo’n keuze uit de eigen vrije en ongedwongen overtuiging moet komen. Wel biedt de vereniging zelf enkel vegetarisch of veganistisch voedsel aan tijdens haar activiteiten.
- De vereniging streeft ernaar haar activiteiten zo ecologisch mogelijk te organiseren met respect voor de natuur, duurzaam leefmilieu, duurzame water- en voedselproductie, en duurzaam gebruik van grondstoffen. Zonder levende natuur en grondstoffen is geen enkele menselijke activiteit mogelijk is. De mensheid staat niet buiten de natuur, maar maakt er deel van uit.
- De vereniging streeft bij haar activiteiten zoveel mogelijk naar gebruik van sociaal en ecologisch verantwoord geproduceerde goederen en diensten. Ze past de principes van Fairtrade en Fairware zoveel als haalbaar mogelijk toe.
- Mensen-, dieren-, en burgerrechten.
- Mensenrechten zijn belangrijk omdat iedereen menswaardig wil worden behandeld. Het beschermt onder andere persoonlijke integriteitsrechten (bescherming van lichaam en geest van de persoon). Mensen moet zelfbeschikking hebben over hun lichaam en geest in een vrije en veilige omgeving.
- Artikel 1 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) : “Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren zich jegens elkander in een geest van broederschap te gedragen.”
- Dierenrechten zijn belangrijk omdat alle dieren het vermogen hebben om op dezelfde manier en in dezelfde mate te lijden als mensen. Ze voelen pijn, plezier, angst, frustratie, eenzaamheid en moederliefde.
- Burgerrechten zijn belangrijk voor deelname in maatschappelijke aangelegenheden, in verkiezingen en in openbare diensten. Ze zijn ook belangrijk voor inspraak in de zaken waarvan men zelf de gevolgen kan ondervinden. Dit geldt des te meer voor mensen die “anders” zijn : die moeten niet alle grillen van de meerderheid die de norm is ondergaan.
- Het nastreven van een gezonde geest in een gezond lichaam in een gezonde en veilige omgeving;
- Streven naar een gezonde geest in een gezond lichaam is een belangrijke stap naar zelfontplooiing, zelfbeschikking en emancipatie. Want hoe kan je de wereld veranderen als je ganse dagen dronken of stoned bent? Een verslaving is uiteindelijk een vlucht uit de werkelijkheid uit moedeloosheid. Daardoor blijft de situatie die moedeloos maakt ook bestaan. Net zoals uitgebuite boeren en arbeiders eeuwenlang met godsdienst en de belofte op het Eeuwige Paradijs na de dood werden klein gehouden. Het woord “ver-slaving” zegt het zelf : men is de slaaf geworden van iets. En slaaf zijn is een inperking van het individueel zelfbeschikkingsrecht.
- Ook als het niet altijd lukt om van een verslaving af te komen is het de moeite waard om het te proberen. Daarom zijn de meeste niet-alcoholische dranken die de vereniging aanbiedt goedkoper dan de alcoholische dranken.
- Een gezonde en veilige omgeving is ook een belangrijke voorwaarde om tot zelfontplooiing te komen en je eigen ding te kunnen doen. Een veilige en geborgen omgeving is ook een noodzaak voor kwetsbare mensen om tot rust kunnen komen, terug op hun pootjes terecht te komen, open te bloeien, en hun leven terug in eigen hand te nemen. We dulden daarom dan ook geen agressief, intimiderend en ander negatief gedrag.
- ART Vortn Vis wil een plaats zijn voor idealisten en creatievelingen die willen werken aan zichzelf en aan een betere wereld. ART Vortn Vis heeft dan ook geen behoefte aan al de problemen en negativiteit die illegale drugs (en vooral harddrugs en pillerij) aantrekken. ART Vortn Vis wil dan ook geen illegale drugs in haar huis en op haar evenementen, en verzoekt degenen die het echt niet kunnen laten om hun gerief elders te gaan gebruiken.
- Wie drugs normaal vindt moet toch eens de volgende vragen aan zichzelf stellen. Waar vlucht je voor? Kan je er echt niet zonder functioneren? Kan je er geen maand zonder? Heb je het nodig om de prestatiedrang van de ratrace aan te kunnen? Dan is het misschien tijd om enkele zaken in je leven te veranderen? Wil je echt misdadigers en dictators die mensen martelen en vermoorden steunen en rijk maken? Wil je ganse families en gemeenschappen in de streken van productie laten ontwrichten? Vind je het normaal dat coke door kinderen worden geplukt in de landen van oorsprong? Vind je de milieuvervuiling (ontbossing, watervervuiling, bodemvervuiling,…) die met de productie van drugs gepaard gaat OK? Is je kortstondig pleziertje echt zoveel leed en doden en milieuschade waard? Denk na.
Over de aanloop en beginjaren van ART Vortn Vis :
Vortn Vis in the 90s
Smurfpunx concerts