Ieper, donderdag 14 februari 2002

Beste muziekliefhebber,

Verscheidenen onder ons zijn (amateur)muzikanten die niet bij een auteursvereniging zijn aangesloten en die muziek maken waarop dus geen auteursrechten gelden. We werken dus volgens het copyleft-principe. Over dit copyleft-principe kun je meer lezen op:

http://www.copyleft.be/
http://www.copyleft.be/about/copyleft.htm
http://www.copyleft.be/link/index.htm

Toch probeert de muziekindustrie op allerlei mogelijke en onmogelijke manieren rechten te laten gelden op ons eigen copyleft-werk dat vrij is van copyright. Meest konkreet voorbeeld daarvan zijn de praktijken van plaatselijke SABAM-inningskantoren die er niet voor terugschrikken om onafhankelijke konsertorganizatoren te intimideren die uitsluitend bands programmeren die niet bij auteursverenigingen zijn aangesloten en die uitsluitend eigen werk spelen. Maar ook via haar distributiekanalen probeert de muziekindustrie de kontrole te verwerven op onze muziek waarop geen copyright maar copyleft berust. En zelfs op werken waar copyright op geldt is het auteursrecht in de praktijk een uitgeversrecht geworden. Daar bovenop komt nu ook nog eens de "billijke" vergoeding. Voor muziekliefhebbers begint muziek nu toch wel erg duur te worden met al rechten die op alles en nog wat worden geïnd: auteursrecht, "billijke" vergoeding, rechten op platen en CD's, rechten op blanko informatiedragers en op opname- en kopieer-apparatuur,... Muziek draaien of spelen in het openbaar wordt echt wel een dure zaak, en voor bijvoorbeeld jeugdhuizen en jeugdverenigingen wordt dit een serieus probleem. Muziek wordt echt terug een luxe-produkt voor een elite. Meer daarover kun je lezen op:

http://vortnvis.net/fifi/muzind/muzind01.html

De muziekindustrie heeft nog maar heel weinig te maken met de belangen van de muzikanten, ook al pretendeert ze dat ze alle muzikanten vertegenwoordigt en hun rechten verdedigt. De werkelijkheid is echter totaal anders, want muzikanten zien dikwijls maar erg weinig van het geld dat de muziekindustrie op hun rug verdient. De muziekindustrie misbruikt haar macht op een erg arrogante en erg autoritaire manier. Ze kan daarbij onbelemmerd haar gang begaan, niet alleen door haar feitelijke monopolies en kartels maar ook doordat de artiesten en auteurs nauwelijks zelf voor hun rechten tegenover de muziekindustrie opkomen.

We kunnen blijven kankeren op de muziekindustrie, maar als we niet ons lui gat opheffen en de daad bij het woord voegen zullen we altijd aan het korste eind blijven trekken en aldus de kontrole over ons eigen werk aan hen verliezen. Wij zijn trouwens niet de enigen die volgens het copyleft-principe werken. Ook veel onafhankelijk ingestelde software-ontwikkelaars en schrijvers werken volgens het copyleft-principe. Ook zij krijgen soms te maken met een inhalige copyright-maffia die rechten wil laten gelden op andermans copyleft-werk.

Daarom mijn voorstel: laten we de muziekindustrie en de copyright-maffia treffen waar ze het gevoeligst zijn: in hun portemonnee. En dit door een totaal onafhankelijk copyleft-netwerk voor copyleft-werken op poten te zetten dat totaal onafhankelijk is van hen en waarop ze geen rechten kunnen laten gelden. Het meest praktische daarvoor is een aktieve vereniging voor muzikanten, programmeurs en auteurs die volgens copyleft-principe werken, met eventueel interne werkgroepen die zijn gespecializeerd in muziek, software, literatuur, enz. Deze vereniging zou op een aktieve manier met aktieve vrijwilligers voor de bescherming van ons copyleft-werk tegen de muziekindustrie en de copyright-maffia kunnen opkomen. Enkele zaken waar deze vereniging zich voor zou kunnen engageren zijn:

*) Het opzetten van een onafhankelijk copyleft-netwerk dat copyleft-werk distribueert. Op muzikaal vlak zou daarmee het monopolie van de muziekindustrie kunnen worden doorbroken. Daarbij zouden muziekliefhebbers de beschikking kunnen krijgen over een ruim aanbod aan goedkope copyleft-muziek die een alternatief kan bieden voor de dure copyright-muziek van de muziekindustrie. Daarvoor is het nodig om op termijn een grote variëteit aan copyleft-muziek uit zoveel mogelijk genres ter beschikking te kunnen stellen, zodat ze een degelijk alternatief kan bieden voor het copyright-aanbod van de muziekindustrie. Muzikanten zouden dan de kans krijgen om hun muziek te verspreiden zonder de hulp van de muziekindustrie, jeugdhuizen en jeugdverenigingen zouden dan weer muziek kunnen draaien en fuiven organizeren met even goede en gevarieerde muziek waarvoor ze geen dure auteursrechten en billijke vergoeding dienen te betalen, en iedere muziekliefhebber zou een copyright-vrij (internet)radioprogramma kunnen opstarten dat copyleft-muziek een grotere bekendheid geeft. Zo kan zelfs nieuwe en onbekende muziek die geen enkele kans maakt bij de grote platenlabels van de muziekindustrie wél een eerlijke kans krijgen en zijn weg vinden naar de muziekliefhebbers, en misschien zelfs een muzikale revolutie veroorzaken die vergelijkbaar is met deze uit 1977 toen er veel onafhankelijke platenlabels werden opgericht.

*) Systematisch eisen dat de muziekindustrie zijn handen afhoudt van ons copyleft-werk. Bijvoorbeeld door de officiële organizaties voor auteursrechten en "billijke" vergoeding te verbieden om nog geld te vragen voor ons copyleft-werk en te eisen dat ze forfaitair geïnde bedragen op copyleft-werk zonder kosten terugbetalen aan degene die ze heeft betaald. Dit zou het draaien van copyleft-werk en het organizeren van konserten van copyleft-bands goedkoper moeten maken dan dat van copyright-werk en konserten van copyright-bands, wat alleen maar de bevordering van copyleft-muziek, de kontrole van de muzikant op zijn eigen werk en de vernieuwing van muziek ten goede kan komen.

*) Mensen die geld uitsparen door het draaien van copyleft-werk aanmoedigen om als kompensatie dan ook eens copyleft-bands te laten optreden en hen daarbij iets meer betaalt of iets meer dan wat belegde broodjes (bijvoorbeeld een warme maaltijd) geven dan het geval zou zijn geweest als ze dure auteursrechten of billijke vergoeding hadden moeten betalen.

*) Soortgelijke initiatieven zoals hierboven voor copyleft-software en copyleft-literatuur.

*) Streven naar een wettelijke erkenning van het copyleft als evenwaardig principe als het copyright. Het auteursrecht met haar copyright-principe zou moeten worden uitgebreid met het copyleft-principe, waarbij de keuze tussen beide wordt overgelaten aan de maker van een werk. Zo zou er dan een steviger wettelijke basis zijn om anderen te verbieden om copyright te laten gelden op copyleft-werken of die zonder toestemming van de maker voor eigen rekening te verkopen.

*) Een auteurswet die de mogelijkheid biedt dat makers en konsumenten de rechten op de werken van de makers rechtstreeks met elkaar kunnen regelen zonder de tussenkomst van bijvoorbeeld organizaties voor auteursrechten en "billijke" vergoeding. Dit zou bijvoorbeeld interessant kunnen zijn bij konserten en andere live-voorstellingen, waarbij de organizator eventueel verschuldigde rechten dan rechtstreeks met de rechthebbenden kan regelen. Zo zijn beide partijen zeker dat die rechten dan tenminste bij de juiste personen terechtkomen. Een dure burokratische tussenschakel voor het innen van die rechten is in deze gevallen dan totaal overbodig. Wie volgens het copyleft-principe werkt vraagt dan gewoon geen financiële vergoeding voor zijn rechten.

*) Kruisbestuiving tussen de vaardigheden van de verschillende soorten copyleft-makers. Zo kunnen de copyleft-programmeurs bijvoorbeeld in samenwerking met de copyleft-muzikanten copyright-vrije geluidssoftware maken voor bijvoorbeeld DJ-en, automatische opslag van playlists tijdens het DJ-en, aan muziek aangepaste databanken, geluidsbewerkings-software, enz. Ook kunnen ze eventueel copyright-vrije software voor beeld- en videobewerking ontwikkelen.

Maar om zoiets op te starten heb je natuurlijk voldoende mensen nodig. Het heeft geen zin om met twee man en een paardekop zo'n vereniging op te starten. Er moet voldoende wil, voldoende werkkracht en voldoende verscheidenheid aan talenten aanwezig zijn om zo'n vereniging draaiende te houden. Er zijn niet alleen muzikanten, programmeurs en auteurs nodig, maar ook mensen met voldoende organizatietalent, administratieve vaardigheden en juridische kennis. Ook mensen die zich bezig houden met het organizeren van copyleft-konserten en het verspreiden van copyleft-werk via een eigen distributiesysteem zijn meer dan welkom. Door de aard van het copyleft-principe zal zo'n vereniging vooral op vrijwilligerswerk moeten draaien.

En nu komt mijn Grote Vraag aan jullie: wie van jullie ziet het zitten om zich daarvoor te engageren? Niemand is verplicht om eraan deel te nemen. Maar wie niet aktief voor zijn rechten wil opkomen heeft achteraf ook geen enkele reden meer om te klagen. Het hangt dus van onszelf af of zo'n idee wel of niet zal slagen.

Wie interesse heeft voor het idee van zo'n copyleft-vereniging die het copyleft-principe aktief ondersteunt laat het mij weten op Jan.Claus@digilife.be. Men zegge en forwarde het voort...

Met vriendelijke groeten,

Jan.Claus@digilife.be